فک رهن چیست و چه مواردی دارد؟

تعریف رهن و فک رهن

رهن یک نوع قرارداد حقوقی برای سند است که به موجب آن فرد مدیون مال برای وثیقه به داین می‌دهد. به عبارتی دیگر در صورتی که فردی به یک فرد دیگر بدهی داشته باشد و یا اینکه یک داین بر عهده داشته باشد؛ این قرارداد بسته شده و به عنوان وثیقه به طلبکار یا داین می‌دهد.

حال در صورتی که بدهکار نتواند طلب خود را به موقع پرداخت کند؛ طلبکار از مال وثیقه و یا مالی که در سند قید شده بتواند با استفاده از اقسام عقد رهن این بدهکاری را پوشش دهد و اصطلاحا آن را زنده کند!  



دراین مقاله ما قرار است در مورد اینکه چگونه و در چه زمانی این قرارداد خاتمه می‌یابد، توضیح می‌دهیم. به عبارتی دیگر در این مقاله در مورد مفهوم فک رهن و همچنین موارد فک رهن می‌پردازیم.

 

مفهوم فک رهن

در اصطلاح حقوقی و فقهی فک رهن بدین معناست که مالی از حالت وثیقه خارج گردد و آزاد گردد. این عمل در بیشتر موارد زمانی رخ می‌دهد که بدهکار قرض و بدهی خود را تمام و کمال پرداخت کند. همانطور که اشاره شد موارد دیگری بجز پرداخت کامل بدهی برای فک رهن وجود دارد که در ادامه به آن پرداخته خواهد شد.

 

موارد فک رهن

در رابطه با مواردی که فک رهن صورت می‌گیرد در قانون صراحتا صحبتی به میان نیامده اما می توان با مراجعه به سایر منابعی که از آن‌ها قانون دریافت می‌شود می‌توان موارد فک رهن را اینگونه دسته‌بندی کرد.

1-  اولین مورد فک رهن؛ همانطور که گفته شد این است که بدهکار بتواند بدهی خود را تمام و کمال پرداخت کند و فک رهن صورت بگیرد.

2-    دومین مورد این است که مال رهن به دلایلی مانند آفت‌زدگی از بین برود.

3-    سومین مورد فک رهن است است که دو طرف قرارداد اقدام به فسخ قرارداد کنند.

4-    چهارمین مورد فک رهن این است که رهن گیرنده خود به تنهایی قرارداد را فسخ کند.

5-    پنجمین مورد هم این است که ذمه رهن دهنده به دلایلی مانند  ابراء از بری شود.

 

دعوای الزام به فک رهن

مهمترین مورد از طرح دعوای فک رهن ملک، در مورد مواردیست که در آن فردی به موجب قرارداد رهن، ملک خود را به رهن مرتهن داده و در موعد مقرر اقدام به بازپرداخت وام و یا دین خود نموده است.